Điều trị bệnh trứng cá đỏ tại Chăm sóc Sức khoẻ Cộng Đồng

Trứng cá đỏ có biểu hiện là ban đỏ mãn tính ở vùng trung tâm mặt. Tuổi mắc bệnh  từ 30 – 60 tuổi. Bệnh hay gặp ở người da trắng. Thương tổn có thể xuất hiện trong thời gian ngắn, dễ tái phát, hoặc ban đỏ tồn tại vĩnh viễn. Bệnh trứng cá đỏ không phải là bệnh trứng cá vì nó không có liên quan gì đến bệnh trứng cá thông thường, không có nhân đen trên thương tổn.

Trước và sau điều trị trứng cá đỏ tại Trứng cá đỏ (Rosacea): Phương pháp điều trị như thế nào?

  * Nguyên nhân gây bệnh trứng cá đỏ: Các yếu tố như môi trường, yếu tố gây viêm mạch máu, tiếp xúc với tia cực tím lâu ngày được cho là gây lên trứng cá đỏ.

     Xuất hiện đáp ứng miễn dịch bẩm sinh của da là rất quan trọng. Người ta đã quan sát thấy nồng độ cao peptide kháng khuẩn như cathelicidins trong bệnh trứng cá đỏ. Cathelicidins không những thúc đẩy quá trình thoát nhiều bạch cầu trung tính vào da, mà nó còn gây giãn mạch máu tại da. Dịch thoát khỏi mạch máu bị giãn gây phù nề, các citokin tiền viêm xâm nhập vào da làm tăng quá trình viêm.

     Các enzym protein kim loại mầm như enzym collagen, enzym sợi chun cũng xuất hiện tại thương tổn. Bình thường các enzym này có tác dụng làm lành vết thương và kiến tạo mạch máu. Ngược lại, trong bệnh trứng cá đỏ thì nồng độ cao của các enzym này có thể kích thích quá trình viêm, làm dày và cứng da.

     Kem dưỡng da mặt, bôi steroid làm bệnh nặng hơn.

     * Triệu chứng lâm sàng bệnh trứng cá đỏ:Da mặt xuất hiện các sẩn màu đỏ hoặc mụn mủ. Thương tổn có hình vòm. Bệnh không có mụn đầu đen, không có mụn đầu trắng, hoặc mụn bọc. Vùng tổn thương đỏ, phù nề, có vảy tiết.

     – Nhìn rõ các mạch máu tại vùng da đỏ. Sẩn mủ và mụn mủ xuất hiện trên mũi, trán, má, cằm. Có thể xuất hiện tại chi trên và thân người.

     – Da mặt khô, nứt nẻ.

     – Uống rượu, ăn thức ăn cay nóng, tiếp xúc với ánh nắng làm bệnh trầm trọng hơn.

     – Vùng tổn thương nhạy cảm: cảm giác rát bỏng, đau, đặc biệt rõ khi trang điểm  hoặc dùng kem dưỡng da.

     – Mắt có biểu hiện đỏ, đau, viêm bờ mi, viêm kết mạc.

     – Mũi dày da, phì đại, biến dạng, lỗ nang lông giãn rộng gọi là mũi sư tử.

     – Sưng phù, dày bờ mi gọi là bờ mi sư tử.

     – Đỏ da, phù nề lâu ngày ở trên mặt do tắc nghẽn bạch huyết.

     * Chẩn đoán: chẩn đoán trứng cá đỏ dựa vào lâm sàng. 

     * Chẩn đoán phân biệt:Trứng cá thông thường, mụn mủ vùng mặt, trứng cá đỏ do steroid, viêm quanh miệng, viêm da dầu, viêm da tiếp xúc.

     * Điều trị trứng cá đỏ bằng dụng thuốc:  Có tác dụng kháng viêm, giảm nề đỏ. Cần loại bỏ các yếu tố gây trứng cá đỏ như kem dưỡng da dạng dầu, steroid, ăn thức ăn cay nóng, tránh ánh sáng mặt trời.

Rửa mặt bằng các dung dịch có pH trung tính, xịt nước khoáng hàng ngày, hoặc một số loại nước có nguồn gốc thực vật. Tránh các kem hay những sản phẩm tạo nền có chứa nhiều thành phần, dễ gây kích ứng da. Tránh những sản phẩm kem hoặc phấn làm sáng da như những bột có kim loại, hoặc chứa formaldehyde, alcool, axít palmetic, axít oleic… Tránh dùng các mỹ phẩm cũ sau khi đã sử dụng trên 6 tháng. Đối với bệnh nhân phải tiếp xúc với ánh nắng mặt trời cần dùng kem chống nắng thường xuyên. Thuốc bôi tại chỗ có thể dùng metronidazole dạng gel 0,75% hoặc kem 1%, bôi 2 lần/ ngày x 3 tháng, sau đó duy trì đến 6 tháng hoặc sử dụng một trong các thuốc sau: retinoides 0,025%, a xít azelaic 20%, benzoyl pezoxyde, kem permethrine 5% có tác dụng diệt ký sinh trùng demodex.

Sử dụng thuốc toàn thân.Thuốc toàn thân sử dụng kháng sinh thuộc các nhóm cycline, macrolides, metronidaziole. Ivermectine được chỉ định trong trường hợp nhiễm nhiều demodex.

Đối với những trường hợp giãn mạch, hoặc nhiều u xơ có thể điều trị bằng Laser (KTP, argon, Vbeam..) hoặc phẫu thuật lạnh phục hồi thẩm mỹ cho người bệnh.Tại khoa Phẫu thuật tạo hình thẩm mỹ và PHCN –Chăm sóc Sức khoẻ Cộng Đồng, Hà Nội điều trị giãn mạch, đỏ da ở trứng cá đỏ.

Nguyên nhân gây mụn trứng cá đỏ

Các bác sĩ chuyên môn cho rằng mụn này là sự kết hợp của rất nhiều yếu tố gây nên. Đó là:

– Yếu tố di truyền

Theo nghiên cứu nếu bố mẹ bị mắc bệnh trứng cá sưng đỏ thì con cái có khả năng bị mắc mụn trứng cá lên đến 75%. Tuy nhiên đây chỉ là tỷ lệ thống kê chưa có minh chứng rõ ràng.

– Rối loạn nội tiết tố

Là một trong những yếu tố có nguy cơ cao gây nên bệnh trứng cá đỏ, rối loạn nội tiết sẽ biểu hiện lên da.

– Do môi trường

Môitrường bị ô nhiễm hoặc môi trường chứa nhiều các chất độc hại cũng là yếu tố làm rối loạn hệ bài tiết dưới da khiến  mụn trứng cá phát triển.

Môi trường ô nhiễm – nguyên nhân gây ra mụn trứng cá đỏ

– Thực phẩm gây mụn

Nếu ăn nhiều loại thực phẩm cay nóng cũng có thể phát tác ra ngoài da. Bên cạnh đó, sử dụng một số chất kích thích cũng có nguy cơ cao gây bệnh. Có thể kể đến như cà phê, bia rượu hoặc thuốc lá…

– Tâm lý căng thẳng

Tình trạng lo lắng buồn phiền căng thẳng quá cũng gây nên bệnh mụn trứng cá.

Căng thẳng – nguyên nhân gây mụn trứng cá đỏ

Căng thẳng – stress cũng là nguyên nhân gây mụn

Mụn này không gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe. Tuy nhiên nó lại gây tổn thương đến tinh thần, tăng tính tự ti và làm giảm chất lượng cuộc sống.

Do đó, khi bị bệnh mụn trứng cá muốn điều trị bệnh khỏi một cách triệt để thì tốt nhất nên tìm ra đúng yếu tố gây bệnh.

 Cách phòng ngừa mụn trứng cá đỏ

Chăm sóc da hợp lý và khoa học

Bước đầu tiên trong việc phòng ngừa mụn trứng cá đỏ là phải chăm sóc da một cách hợp lý và khoa học.

Chăm sóc da đều đặn và thường xuyên ít nhất 2 lần mỗi ngày.

Sau khi đi ra ngoài đường về phải rửa mặt để loại bỏ vi khuẩn, bụi bẩn.

Sử dụng loại sữa rửa mặt phù hợp với từng loại da.

Không chà xát da mặt quá mạnh.

Không được tự ý nặn mụn.  Việc này dễ khiến da bị tổn thương, vi khuẩn lây lan khiến tình trạng mụn khó điều trị hơn.

Giữ vệ sinh cơ thể sạch sẽ, nhất là khi thời tiết oi bức hay làm việc nặng khiến mồ hôi ra

Chế độ dinh dưỡng đầy đủ và sinh hoạt điều độ

Bước tiếp theo phòng ngừa mụn trứng cá là phải có chế độ dinh dưỡng đầy đủ, sinh hoạt điều độ.

Hạn chế các chất ngọt, béo, chất kích thích, thực phẩm cay nóng. Ăn nhiều rau xanh, hoa củ quả, trái cây chứa nhiều vitamin và các khoáng chất tự nhiên. Giúp cơ thể tăng sức đề kháng, có làn da hồng hào, mịn màng… Cá hồi, cá thu, hải sản, các loại hạt, cà rốt, cà chua, cam, chanh, dâu tây, táo, kiwi… là những thực phẩm giúp làn da luôn mịn màng, tươi trẻ.

Sinh hoạt điều độ, tránh thức khuya, căng thẳng, stress, lo âu… Điều này khiến cơ thể được thư giãn, thần kinh thoải mái, cơ thể được cân bằng cũng giúp phòng tránh mụn trứng cá đỏ hiệu quả.

Sử dụng sản phẩm điều trị mụn đúng cách

Một trong những điều quan trọng nếu muốn phòng ngừa mụn trứng cá là phải sử dụng sản phẩm điều trị mụn đúng cách.

Khi bị mụn, có thể bôi các sản phẩm chứa kháng sinh chống viêm, kháng khuẩn hoặc chế phẩm giảm sừng hóa, tiêu nhân mụn… theo sự hướng dẫn của bác sĩ chuyên khoa da liễu.

Bên cạnh đó, kết hợp uống thảo dược có tác dụng rất tốt. Nó giúp cân bằng sinh lý da, giúp tăng cao hiệu quả điều trị mụn tốt hơn. Nó cũng giúp mau lành mụn, liền sẹo, ngăn ngừa mụn tái phát.

Tránh xa mỹ phẩm

Khi bị mụn trứng cá đỏ, nên tránh sử dụng các loại mỹ phẩm. Bởi nó khiến da bạn phản ứng ngược trở lại, tiết bã dầu và gây mụn nặng hơn. Nhiều loại mỹ phẩm khiến mụn bị nhiễm trùng và lây lan ra các vùng da xung quanh. Tránh các chế phẩm có chứa corticoid nếu không muốn mụn trứng cá đỏ càng ngày càng khó điều trị.

Tuy nhiên, việc phòng ngừa mụn trứng cá đỏ không thể nào hoàn toàn triệt để được. Nếu mụn xuất hiện và ngày càng tiến triển nặng, bạn nên đến khám tại các cơ sở y tế chuyên khoa da liễu. Bởi như vậy bạn sẽ có phương pháp điều trị kịp thời và phù hợp nhất.

PGS.TS. Nguyễn Hữu Sáu

     

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Cách bố trí thiết bị điện trong nhà theo mệnh để thúc đẩy tài vận
Các loại cây cảnh trang trí nhà hợp phong thủy cho người mệnh Mộc
Đặt tủ lạnh thế nào cho hợp phong thủy bạn nên biết
Với đèn led thì bộ giường ngủ của gia đình cũng trở nên thu hút